فوروزماید (Furosemide) یکی از پرکاربردترین داروهای مدر در دامپزشکی است که به طور گسترده برای درمان بیماریهای قلبی، ریوی و کلیوی در سگها و گربهها مورد استفاده قرار میگیرد. این دارو از دسته مدرهای لوپ (Loop Diuretics) محسوب میشود و با افزایش دفع آب و الکترولیتها از طریق کلیه، موجب کاهش حجم مایعات بدن میشود. فوروزماید نقش بسیار مهمی در کنترل ادم ریوی ناشی از نارسایی قلبی، تجمع مایع در قفسه سینه یا شکم و برخی بیماریهای کلیوی دارد.
اگرچه این دارو در بسیاری از موارد نجاتبخش است، اما مصرف آن بدون نظارت دامپزشک یا استفاده طولانیمدت میتواند با عوارض متعددی همراه باشد. شناخت این عوارض به صاحبان حیوانات خانگی و دامپزشکان کمک میکند تا از بروز مشکلات جدی جلوگیری کرده و درمان ایمنتری را برای حیوان فراهم کنند.
فوروزماید چگونه عمل میکند؟
فوروزماید در بخش صعودی قوس هنله کلیه اثر میگذارد و با مهار بازجذب سدیم، کلر و پتاسیم باعث افزایش دفع این یونها همراه با آب میشود. نتیجه این فرآیند افزایش حجم ادرار و کاهش حجم مایعات اضافی بدن است.
به همین دلیل از فوروزماید در درمان بیماریهایی مثل نارسایی احتقانی قلب، ادم ریوی، تجمع مایع در شکم (آسیت)ريال تجمع مایع در قفسه سینه(ادم)، برخی بیماریهای کلیوی همراه با احتباس مایع استفاده می شود.
مهمترین عوارض مصرف فوروزماید در سگ و گربه
اگرچه بسیاری از حیوانات این دارو را به خوبی تحمل میکنند، اما احتمال بروز عوارض جانبی وجود دارد که شدت آن به دوز دارو، مدت درمان، وضعیت کلیهها و بیماری زمینهای بستگی دارد.
کمآبی بدن (Dehydration)
شایعترین عارضه فوروزماید، کمآبی بدن است. از آنجایی که این دارو حجم زیادی از آب بدن را دفع میکند، در صورت مصرف بیش از حد یا عدم دسترسی کافی حیوان به آب، کمآبی ایجاد میشود.علائم کمآبی عبارتاند از:خشکی لثهها، کاهش کشسانی پوست، بیحالی، کاهش اشتها، افزایش غلظت خون، فرورفتگی چشمها . در موارد شدید این کمآبی میتواند منجر به شوک و حتی مرگ حیوان شود.
اختلالات الکترولیتی
یکی از مهمترین مشکلات مصرف فوروزماید، دفع بیش از حد الکترولیتها است.مهمترین الکترولیتهایی که کاهش پیدا میکنند پتاسیم، سدیم، کلر، منیزیم، کلسیم (در برخی موارد). کمبود پتاسیم یا هیپوکالمی از شایعترین عوارض مصرف طولانیمدت فوروزماید محسوب میشود. علائم هیپوکالمی یا همون کمبود پتاسیم شامل: عدم تعادل ،ضعف عضلانی، لرزش ، بیحالی، کاهش اشتها، آریتمی قلبی و یبوست در گربهها می شود. به همین دلیل دامپزشکان معمولاً آزمایشهای دورهای خون را برای بررسی الکترولیتها توصیه میکنند.
کاهش فشار خون
با کاهش حجم مایعات بدن، فشار خون نیز ممکن است کاهش یابد.علائم افت فشار خون عبارتاند از:ضعف، خوابآلودگی، رنگپریدگی مخاط، سردی اندامها، غش کردن. این وضعیت در حیوانات مسن یا مبتلا به بیماری قلبی اهمیت بیشتری دارد.
آسیب کلیوی
اگرچه فوروزماید در برخی بیماریهای کلیوی تجویز میشود، اما مصرف بیش از اندازه یا استفاده بدون پایش مناسب میتواند باعث کاهش جریان خون کلیه و در نهایت تشدید آسیب کلیوی شود.
دامپزشک معمولاً در طول درمان موارد زیر را بررسی میکند:کراتینین، اوره خون (BUN)، الکترولیتها، میزان ادرار.در صورت افزایش این شاخصها ممکن است نیاز به کاهش دوز دارو وجود داشته باشد.
کاهش وزن
به دلیل دفع زیاد آب بدن، حیوان ممکن است در روزهای ابتدایی درمان کاهش وزن قابل توجهی داشته باشد.البته این کاهش وزن ناشی از از دست رفتن مایعات است و نه کاهش بافت چربی.
ضعف و بیحالی
در اثر کمآبی یا کاهش پتاسیم، حیوان ممکن است: تمایل کمتری به بازی داشته باشد، سریع خسته شود، خواب بیشتری داشته باشد. اگر این علائم شدید شوند باید وضعیت الکترولیتها بررسی شود.
اختلالات شنوایی
در دوزهای بسیار بالا یا تزریق سریع وریدی، فوروزماید میتواند باعث آسیب موقت یا دائمی گوش داخلی شود.
این عارضه بیشتر در گربهها، حیوانات مبتلا به بیماری کلیوی، مصرف همزمان برخی آنتیبیوتیکها مشاهده میشود.
عوارض مصرف طولانیمدت
در حیواناتی که به دلیل نارسایی قلبی ماهها یا حتی سالها فوروزماید دریافت میکنند، احتمال بروز عوارض زیر بیشتر است: اختلال مزمن الکترولیتها، کاهش عملکرد کلیه، کاهش اشتها، ضعف عضلانی، کاهش کیفیت زندگی، نیاز به افزایش تدریجی دوز دارو. به همین دلیل معاینات و آزمایشهای دورهای اهمیت زیادی دارند.
تداخلات دارویی
فوروزماید ممکن است با داروهای مختلف تداخل داشته باشد، از جمله: داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)و مهارکنندههای ACE مانند انالاپریل و بنازپریل، آمینوگلیکوزیدها، دیگوکسین و کورتیکواستروئیدها. این تداخلات میتوانند خطر آسیب کلیوی، اختلالات الکترولیتی یا سمیت دارویی را افزایش دهند.
راهکار چیست؟
با جایگزین کردن محصولی که عوارض داروی فوروزماید را نداشته باشد و اثرات درمانی مورد نظر در مواقعی که فوروزماید تجویز می شود را شاهد باشیم.
لاوارن(Lavar Ren)، داروی گیاهی جایگزین فوروزماید
لاوارن داروی صددرصد گیاهی تولید شده در شرکت ماکیان دام پارس می باشد که بر پایه ترکیبات موثره عصاره گز نه فرموله شده است.
مهمترین مواد موثره در این دارو شامل ترکیبات فنولی، کوئرستین، کافئوئیل مالیک اسید و کلروژنیک اسید می باشد. مواد موثره موجود در لاوارن با افزایش حجم و جریان ادرار، از احتباس مایعات در بدن جلوگیری کرده و منجر به دفع رسوبات از کلیه و جلوگیری از تشکیل سنگ های کلیه ، کاهش آسیت و ادم های ریوی به وجود آمده بر اثر بیماری های قلبی و رقیق سازی و دفع سموم در موارد مسمومیت ها می گردند. لاوارن همچنین در پیشگیری و بهبود عفونت های ادراری موثر است. عصاره گزنه با داشتن خواص ضد التهابی از طریق مهار آنزیم های سیکلواکسیژنازو لیپوکسیژناز ، کاهش تولید سایتوکین ها و مهار فعال سازی فاکتورهای التهابی به کاهش التهاب و درد کمک می کند. گزنه به دلیل مقادیر بالای آهن و ویتامین C موجود در آن عملکرد آنتی اکسیدانی و ضد استرس نیز دارد. گزنه با تقویت میزان گلوتاتیون و کاهش مالون دی آلدهید و کمک به کنترل کراتینین سرم و نیتروژن اوره خون خاصیت آنتی اکسیدانی خود را اعمال کرده و با تاثیر مثبت بر کلیه ها و کاهش بار کلیوی، موجب بهبود عملکرد کلیه و افزایش اشتها و آب مصرفی می گردد.
برای اطلاعات بیشتر راجع به داروی لاوارن کلیک کنید.
برای خرید داروی لاوارن اینجا را کلیک کنید.
نتیجهگیری
فوروزماید یکی از مؤثرترین داروهای مدر در درمان بیماریهای قلبی و کلیوی سگها و گربهها است و در بسیاری از موارد نقش حیاتی در کنترل تجمع مایعات و بهبود کیفیت زندگی بیماران ایفا میکند. با این حال، مصرف این دارو بدون پایش مناسب میتواند منجر به عوارضی مانند کمآبی بدن، اختلالات الکترولیت، افت فشار خون، آسیب کلیوی، ضعف عضلانی و مشکلات گوارشی شود. بنابراین، استفاده از قطره گیاهی لاوارن(Lavar Ren) می تواند منجر به کاهش عوارض احتمالی ناشی از مصرف فوروزماید در پت ها شود.
