اسهال گوساله می‌تواند یکی از علل اصلی کاهش رشد و افزایش مرگ‌ومیر گوساله‌های زیر دوماه در بسیاری از گله‌های گاو شیری باشد. میزان بروز و شدت این بیماری تا حد زیادی به سطح ایمنی غیرفعالی که گوساله از طریق دریافت آغوز (ماک) در شش ساعت اول زندگی کسب می‌کند بستگی دارد.
“به‌طور کلی توصیه می‌شود که گوساله در دو ساعت اول پس از تولد، سه لیتر آغوز دریافت کند.”
علل اسهال در گوساله
اسهال در گوساله می‌تواند در اثر عوامل مختلفی ایجاد شود. این عوامل به دو دسته کلی عوامل غیر عفونی و عفونی تقسیم می‌شوند:
عوامل غیر عفونی
-
- مدیریت تغذیه: تغذیه نامنظم، استفاده از جایگزین شیر با غلظت یا دمای نامناسب و حل نشدن کامل پودر شیرخشک می‌توانند موجب اختلالات گوارشی و اسهال تغذیه‌ای شوند. همچنین، محروم کردن طولانی‌مدت گوساله مبتلا به اسهال از شیر و از شیرگیری غیراصولی ممکن است وضعیت تغذیه‌ای و سلامت دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار دهد.
- تراکم گله: نگهداری گوساله‌های جوان در کنار دام‌های مسن‌تر، گاوهای بیمار یا گوساله‌های تازه از شیر گرفته‌شده نیز می‌تواند خطر انتقال عوامل عفونی را افزایش دهد.
- بهداشت جایگاه: نظافت نامناسب جایگاه زایش و محل نگهداری گوساله‌ها، همراه با استفاده از تجهیزات تغذیه آلوده، موجب تجمع عوامل بیماری‌زا در محیط می‌شود. در نتیجه، گوساله‌ها هنگام تماس با بستر، مدفوع یا وسایل آلوده بیشتر در معرض ابتلا به اسهال قرار می‌گیرند.
- وضعیت ایمنی گوساله: یکی از مهم‌ترین عوامل خطر برای اسهال گوساله‌های نوزاد، انتقال ناکافی ایمنی از طریق آغوز است. گوساله در زمان تولد از نظر آنتی‌بادی‌های مادری ذخیره کافی ندارد و برای کسب بخش مهمی از ایمنی اولیه خود به دریافت آغوز وابسته است. اگر کیفیت، مقدار و یا زمان دریافت آغوز مناسب نباشد، حساسیت گوساله را در برابر عوامل ایجادکننده اسهال افزایش می‌دهد.
- سن گوساله: سن گوساله در تعیین احتمال ابتلا به عوامل مختلف بیماری‌زا اهمیت دارد، زیرا هر عامل عفونی معمولاً در محدوده سنی مشخصی شایع‌تر است.
اسهال عفونی
اسهال عفونی می‌تواند توسط باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌ها، ایجاد شود. این عوامل بیماری‌زا ممکن است با میزان مرگ‌ومیر بالایی همراه باشند. عوامل بیماری‌زای احتمالی عبارت‌اند از:
ویروس‌های روده‌ای
- روتاویروس (Rotavirus)
- کروناویروس (Coronavirus)
- ویروس بیماری اسهال گاوی (BVD: Bovine Viral Diarrhoea virus)
باکتری‌ها
- اشرشیا کلی انتروتوکسیژنیک (Enterotoxigenic E. coli)
- سالمونلا (Salmonella)
- کلستریدیوم پرفرینجنس (Clostridium perfringens)
انگل‌ها
- کریپتوسپوریدیوم (Cryptosporidium)
- ایمریاهای عامل کوکسیدیوز (Coccidia)
- ژیاردیا (Giardia)
امکان درگیری همزمان نیز با چند عامل عفونی بسیار بالاست. برای مثال ابتلا به روتاویروس به همراه کریپتوسپوریدیوم، شایع‌تر از عفونت‌های تک‌عاملی هستند.
“کریپتوسپوریدیوز یک بیماری مشترک انسان و دام (Zoonotic disease) است؛ یعنی می‌تواند به انسان نیز منتقل شود.”
علائم همراه با اسهال در گوساله
مهم‌ترین علائمی که همراه با اسهال رخ می‌دهد شامل فرورفتگی چشم‌ها ناشی از کم‌آبی بدن، کاهش مصرف مایعات، زمین‌گیر شدن و دراز کشیدن، کاهش دمای بدن، سردشدن سطح بدن و بی‌حالی می‌باشد.
پیشگیری از اسهال در گوساله
واکسن‌های مؤثری علیه مهم‌ترین عوامل عفونی ایجادکننده اسهال گوساله‌ها وجود دارند؛ اما این راهبرد پیشگیرانه تنها زمانی مؤثر خواهد بود که گوساله‌ها در چند ساعت نخست پس از تولد، حجم کافی از آغوز باکیفیت دریافت کنند. همچنین، در مورد عوامل ویروسی، لازم است گوساله‌ها در دو هفته اول زندگی خود همچنان از آغوز ذخیره‌شده گاوهای واکسینه‌شده تغذیه شوند.
یکی از راهکارهای مؤثر در حمایت از سلامت روده و تقویت عملکرد سیستم ایمنی روده، استفاده از ترکیبات پروبیوتیکی است. پودر سین بیوتیک MLC مخلوطی از پری‌بیوتیک و پروبیوتیک می‌باشد که سبب بهبود عملکرد دستگاه گوارش و تقویت ایمنی می‌گردد. این مکمل حاوی ترکیب قدرتمندی از میلیون‌ها باکتری مفید لاکتوباسیلوس کازئی و پری‌بیوتیک اختصاصی آن، دکستران است که باعث بازسازی و تنظیم فلور میکروبی، بهبود هضم و جذب و تقویت سیستم گوارش و ایمنی می‌شود. لاکنوباسیلوس کازئی پس از جایگزینی در دستگاه گوارش، به صورت رقابتی و همچنین با تولید اسید لاکتیک از رشد عوامل پاتوژن ممانعت کرده و خطر ابتلا به عفونت‌های گوارشی نظیر سالمونلا و ای کلای را کاهش می‌دهد. دکستران الیگو ساکارید همچنین محرک کمپلمان‌های ایمنی بوده و به تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند.
برای اطلاعات بیشتر در مورد سین بیوتیک MLC اینجا کلیک کنید.
برای خرید محصول اینجا کلیک کنید.
درمان اسهال گوساله تازه متولد شده
مهم‌ترین اقدام در درمان اسهال گوساله، جبران کم‌آبی و الکترولیت‌های ازدست‌رفته است. در موارد خفیف، استفاده از محلول خوراکی الکترولیت و ادامه تغذیه با شیر اهمیت زیادی دارد. همچنین گوساله در باید در محیطی خشک، تمیز و گرم نگهداری شود تا از ابتلا به عفونت‌های همزمان جلوگیری شود. در موارد کم‌آبی شدید، ضعف، ناتوانی در ایستادن یا کاهش مکیدن، مراجعه فوری به دامپزشک ضروری است.
قویترین داروی گیاهی برای اسهال گوساله
از دارو های متعددی برای درمان و کاهش علائم اسهال در گوساله استفاده می شود و مصرف هر دارو باید با توجه به عامل ایجادکننده اسهال و با تأیید دامپزشک انجام گیرد. داروی کوکسی فیت ال با دارا بودن ترکیبات موثره گیاه جفت بلوط، در درمان اسهال نقش موثری دارد. تانن موجود در کوکسی فیت از طریق اتصال به پروتئین‌ها منجر به رسوب آن‌ها و متراکم شدن ساختار کلوئیدی مخاط روده شده که این امر سبب تشکیل یک لایه محافظ بر روی مخاط روده و محافظت آن از آسیب پاتوژن‌ها، سموم و سایر عوامل بیماری‌زا می‌گردد. تانن همچنین از طریق مهار کانال‌های CFTR در سلول‌های اپیتلیال روده سبب مهار ترشح یون‌های کلر به محیط روده و درمان اسهال می‌گردد. از طرفی تانن‌ها با کاهش حرکات دودی روده و فعالیت عضلات صاف آن از طریق تاثیر بر سیستم عصبی مرکزی سبب افزایش زمان بازجذب آب و الکترولیت‌ها و در نتیجه بهبود اسهال و افزایش قوام مدفوع می‌گردد. این دارو به دو شکل پودر مخلوط در خوراک و محلول خوراکی در دام قابل استفاده است.
برای اطلاعات بیشتر در مورد کوکسی فیت ال اینجا کلیک کنید.
برای خرید کوکسی فیت اینجا کلیک کنید.
