نوزما یکی از بیماری‌های مهم و گسترده در زنبور عسل است که میتواند سلامت تک‌تک زنبورها و در نهایت عملکرد کلنی را تحت تأثیر قرار دهد. این بیماری به وسیله انگل‌های میکروسپوریدیایی ایجاد می‌شود و عفونت آن میتواند با کاهش طول عمر، اختلال در عملکرد گوارشی و کاهش توانایی زنبورها برای انجام فعالیت‌های طبیعی همراه باشد.
نوزما چیست و چگونه زنبور را درگیر می‌کند؟
نوزما یک بیماری عمدتاً گوارشی است. اسپورهای عفونی از طریق خوراک و آب آلوده یا تماس‌های داخل کلنی وارد دستگاه گوارش زنبور می‌شوند. پس از بلع، اسپور در بخش میانی دستگاه گوارش جوانه زده و انگل وارد سلول‌های پوششی روده می‌شود. در ادامه، انگل در سلول تکثیر کرده و اسپورهای جدید تولید می‌کند. این چرخه میتواند در مدت کوتاهی باعث افزایش قابل توجه بار عفونت شود.
یکی از ویژگی‌های مهم نوزما این است که بیماری همیشه با علائم ظاهری واضح همراه نیست. به همین دلیل ممکن است کلنی در ظاهر طبیعی به نظر برسد، اما همزمان بخشی از زنبورها دچار کاهش طول عمر، اختلال در تغذیه و گوارش یا کاهش توانایی فعالیت باشند.
از طرف دیگر، آلودگی میتواند از طریق مدفوع و تماس‌های داخل کلنی گسترش پیدا کند. به همین دلیل تراکم بالای زنبورها، شرایط نامناسب بهداشتی و مدیریت ضعیف کلنی میتواند انتقال بیماری را تسهیل کند.
نوزما چه تأثیری بر کلنی دارد؟
اهمیت نوزما فقط به بیمار شدن تعدادی از زنبورها محدود نمی‌شود. کاهش طول عمر زنبورهای کارگر میتواند باعث کاهش نیروی کار کلنی شود و در نتیجه فعالیت‌هایی مانند جمع‌آوری شهد و گرده، تغذیه و مراقبت از نوزادان و سایر فعالیت‌های اجتماعی کلنی تحت تأثیر قرار گیرد.
چرا سلامت روده در مقابله با نوزما اهمیت دارد؟
دستگاه گوارش زنبور عسل تنها محل هضم غذا نیست؛ بلکه محل زندگی مجموعه‌ای از میکروارگانیسم‌های مفید است که در سلامت و عملکرد طبیعی زنبور نقش دارند. این میکروبیوتا میتواند در متابولیسم مواد غذایی، تولید ترکیبات مفید، حفظ تعادل محیط روده و تنظیم برخی پاسخ‌های دفاعی زنبور نقش داشته باشد.
از آنجا که نوزما مستقیماً سلول‌های پوششی روده میانی را درگیر می‌کند، ارتباط میان نوزما و میکروبیوم روده اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. به همین دلیل در سال‌های اخیر توجه پژوهشگران به استفاده از پروبیوتیک‌ها، پری‌بیوتیک‌ها و ترکیبات سین‌بیوتیک برای حمایت از سلامت روده زنبور افزایش یافته است.
آیا پروبیوتیک‌ها می‌توانند به کنترل نوزما کمک کنند؟
مطالعات آزمایشگاهی و میدانی نتایج امیدوارکننده‌ای را نشان داده‌اند، هرچند اثر پروبیوتیک‌ها کاملاً وابسته به نوع و سویه میکروارگانیسم است. انتخاب سویه، دوز، ماده پری‌بیوتیک و سازگاری میان پروبیوتیک و پری‌بیوتیک اهمیت اساسی دارد.
لاکتوباسیلوس کازئی و سلامت زنبور
در میان باکتری‌های تولید کننده اسیدلاکتیک، لاکتوباسیلوس کازئی نیز از نظر استفاده در محصولات پروبیوتیکی مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات روی سویه‌های مرتبط با زنبور عسل نشان داده‌اند که برخی سویه‌های L.casei می‌توانند با تحریک برخی اجزای دفاعی زنبور و تغییر شرایط میکروبی دستگاه گوارش، پتانسیل استفاده در حمایت از سلامت زنبور را داشته باشند. این موضوع اهمیت طراحی فرمولاسیون‌های اختصاصی و انتخاب هدفمند پروبیوتیک را نشان می‌دهد.
در این میان استفاده از سین بیوتیک ام ال سی (MLC Synbiotic) که ترکیب پروبیوتیک لاکتوباسیلوس کازئی و پری بیوتیک دکستران الیگوساکارید (DOS) با نام تجاری میتو (Meito) میتواند بهترین گزینه برای کلنی ها باشد. این دو ترکیب در کناره هم باعث بازسازی و ترمیم فلور میکروبی روده و بهبود هضم و جذب و متعاقب آن افزایش تولید می شوند. این دو ترکیب همچنین محرک کمپلمان های ایمنی بوده و به تقویت سیستم ایمنی کمک می کند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد سین بیوتیک ام ال سی اینجا کلیک کنید
جهت خرید مکمل سین بیوتیک ام ال سی اینجا کلیک کنید
در نهایت، رویکرد آینده در مدیریت نوزما احتمالاً تنها مبارزه مستقیم با عامل بیماری نیست؛ بلکه ساختن یک زنبور سالم‌تر با دستگاه گوارش متعادل‌تر و میکروبیوم پایدارتر نیز میتواند بخش مهمی از استراتژی کنترل این بیماری باشد.
