بیماری تب برفکی (Foot and Mouth Disease یا FMD) یک بیماری ویروسی است که حیوانات سم‌دارِ زوج‌سم، از جمله خوک، گاو، گاومیش، گوسفند، بز و گوزن را درگیر می‌کند. بیماری تب برفکی با تب و ایجاد تاول در دهان و روی پوزه یا بینی، پستان‌ها و پاهای حیوان همراه است. این بیماری از طریق تماس مستقیم با حیوانات آلوده یا ترشحات و مواد دفعی آن‌ها منتقل می‌شود. ویروس همچنین می‌تواند از طریق هوا ، از طریق ترشحات تنفسی، شیر، مایع منی و همچنین مصرف خوراکی حاوی گوشت حیوانات آلوده یا خوراکی که به ترشحات آن‌ها آلوده شده باشد، انتقال یابد.
علت تب برفکی در گاو
ویروس تب برفکی دارای هفت نوع اصلی است که هرکدام زیرگونه‌های متعددی دارند. این بیماری معمولاً باعث مرگ حیوانات نمی‌شود، اما موجب کاهش قابل‌توجه عملکرد و تولید آن‌ها خواهد شد. تب برفکی یکی از عوامل اصلی محدودکننده تولید در کشورهای درگیر با این بیماری است.
انتقال تب برفکی بین دام‌ها
بیماری تب برفکی فوق‌العاده مسری است و حیوانات آلوده حجم زیادی از ویروس را دفع می‌کنند. ذرات ویروس همچنین می‌توانند در محیط زنده باقی بمانند و حیوانات بهبودیافته نیز ممکن است حامل ویروس باشند. شایع‌ترین راه انتقال بیماری، جابه‌جایی حیوانات آلوده است. ویروس همچنین به‌راحتی از طریق روش‌های غیرمستقیم، مانند کارکنان مزارع، وسایل نقلیه و محصولات دامی منتقل می‌شود.
علائم تب برفکی در گوسفند
علائم بالینی در گوسفند و بز و گوزن اغلب با تب و لنگش ظاهر می‌شود و در ادامه تاول‌هایی در ناحیه دهان و سم‌ها ظاهر می‌شود که در این گونه‌ها تنها با معاینه دقیق قابل مشاهده است.
” گاوها معمولاً نسبت به گوسفندها و سایر گونه‌های حیوانی علائم شدیدتری نشان می‌دهند. معمولا از زمان ورود ویروس به بدن تا بروز اولین علائم بیماری، ۲ تا ۱۰ روز طول می‌کشد.”
در ابتدا، یک یا دو رأس گاو علائم زیر را نشان می‌دهند:
- تب (بیش از ۴۰ درجه سانتی‌گراد)
- افسردگی و بی‌حالی
- کاهش اشتها
- افت شدید تولید شیر
- افزایش ترشح بزاق (آبریزش دهان)
در شرایط نگهداری متراکم ، احتمال انتقال بیماری افزایش می‌یابد؛ به‌طوری‌که دام‌های سالم ممکن است طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از مواجهه با عامل بیماری‌زا، علائم بالینی را نشان دهند.
با پیشرفت بیماری، تاول‌های حاوی مایع در نواحی مختلف دهان، از جمله سطح زبان، پد دندانی و کام سخت، ظاهر می‌شوند. این تاول‌ها به‌سرعت پاره شده و ضایعات زخمی و سطحی بر جای می‌گذارند. در اطراف این زخم‌ها معمولاً بقایای بافت مخاطی قابل مشاهده است و بافت زیرین به دلیل التهاب، قرمز، ملتهب و دردناک می‌شود. علاوه بر مخاط دهان، ممکن است ضایعات تاولی در پوست پستان، نوک پستان‌ها و ناحیه سم نیز ایجاد شوند.
در مرحله حاد بیماری، کاهش وزن قابل‌توجه و افت شدید تولید شیر از علائم مهم بالینی هستند. همچنین، ضایعات ایجادشده در ناحیه سم ممکن است با عفونت‌های ثانویه همراه شوند و در نتیجه، لنگش شدید در دام بروز کند. در موارد پیشرفته، شدت درد و ناراحتی ممکن است به حدی باشد که حیوان تمایل خود را به برخاستن و ایستادن از دست بدهد.
مدیریت، پیشگیری و کنترل تب برفکی
روش‌های اصلی کنترل تب برفکی عبارت‌اند از:
- واکسیناسیون
- کشتار و معدوم‌سازی دام‌های آلوده
- مراقبت‌های حمایتی؛ در حال حاضر، درمان اختصاصی و ضدویروسی مؤثری برای بیماری تب برفکی وجود ندارد، بنابراین، اقدامات درمانی عمدتاً بر پایه مدیریت حمایتی، تقویت وضعیت عمومی حیوان و پیشگیری از بروز عوارض ثانویه انجام می‌شوند. با توجه به ماهیت ویروسی بیماری، استفاده از فرآورده‌های حمایتی و تقویت‌کننده سیستم ایمنی، از جمله ایمونوپروپوفیت، می‌تواند به حمایت از عملکرد سیستم ایمنی و بهبود توان دفاعی بدن حیوان در مقابله با عفونت کمک کند. از سوی دیگر، یکی از مهم‌ترین اقدامات در مدیریت این بیماری، مراقبت از ضایعات و تاول‌های ایجادشده در ناحیه دهان، سم و پستان است. این ضایعات به دلیل آسیب به بافت‌های مخاطی و پوستی، مستعد آلودگی و عفونت‌های ثانویه هستند. بنابراین، ضدعفونی و مراقبت از زخم‌ها و کمک به ترمیم بافت آسیب‌دیده نقش مهمی در کاهش عوارض بیماری و تسریع روند بهبودی حیوان دارد. در این راستا، اسپری ماریمند ۵ می‌تواند به‌عنوان برنامه مراقبت موضعی از ضایعات مورد استفاده قرار گیرد.
بهترین دارو برای درمان تب برفکی گاو
جهت کنترل بیماری تب برفکی در دام از دو داروی تقویت‌کننده سیستم ایمنی و ترمیم کننده زخم های دهانی می توان بهره برد.
- اسپری ترمیمکننده زخم‌های دهانی ماریمند 5
اسپری ماریمند 5، داروی ترمیم کننده زخم‌های دهانی در دام می‌باشد. ترکیبات بکار رفته در اسپری ماریمند 5 علاوه بر غیر فعالسازی ویروس از طریق کاهش pH دارای خواص ضدویروسی بوده و تکثیر و گسترش ویروس نیز جلوگیری می کنند. علاوه بر این ترکیبات موثره گیاهی موجو در داروی ماریمند 5 به دلیل خواص ضدمیکروبی از بروز عفونت های ثانویه زخم های ایجاد شده نیز جلوگیری می کنند. ماریمند 5 همچنین سبب کاهش تورم و درد در ناحیه تاول ها و زخم ها شده و به افزایش تمایل حیوان به غذا خوردن کمک می کند. این اسپری از طریق مهار سایتوکاین های پیش التهابی، سنتز پروستاگلاندین ها، مهار سنتز نیتریک اکساید (NO) و مهار آنزیم سیکلواکسیژناز سبب کاهش التهاب در محل زخم شده از این رو در کاهش درد نیز موثر است. علاوه بر این پروپولیس موجود در ماریمند 5 دارای خاصیت ضد درد و بی حس کننده موضعی می باشد.
برای اطلاعات بیشتراز اسپری ماریمند 5 اینجا کلیک کنید.
برای خرید اسپری ماریمند 5 اینجا کلیک کنید.
- داروی تقویت‌کننده سیستم ایمنی ایمونو پروپوفیت
داروی ایمونوپروپوفیت با تحریک همزمان ایمنی ذاتی و اکتسابی، افزایش پاسخ‌های آنتی‌اکسیدانی ، مقاومت دام را در برابر بسیاری از بیماری‌های ویروسی افزایش می‌دهد.
پروپولیس موجود در این ترکیب با دارا بودن فلاونوئیدها و ترکیبات فنولی، پاسخ ایمنی هومورال را تقویت می‌کند. همزمان، اکیناسه با فعالسازی سلول‌های کشنده طبیعی و افزایش تولید سایتوکاین‌های التهابی، پاسخ ایمنی سلولی را ارتقا می‌بخشد. شیرین بیان نیز از طریق ترکیبات موثره خود، به تکامل لنفوسیت‌های T کمک کرده و در ایجاد پاسخ ایمنی سلولی نقش دارد. پیشگیری از بروز بیماری در صورت درگیر شدن، موجب تسریع در بهبودی و کوتاه شدن دوره درمان می شود. مصرف این دارو در تمام گله توصیه می شود که چرا که محدودیتی برای مصرف دام های آبستن و شیرده ندارد و علاوه بر پیشگیری از بروز بیماری در صورت درگیر شدن، موجب تسریع در بهبودی و کوتاه شدن دوره درمان می شود.
برای اطلاعات بیشتر داروی ایمونوپروپوفیت کلیک کنید.
برای خرید داروی ایمونوپروپوفیت کلیک کنید.
