گربهها دو غدهی تیروئید در ناحیهی گردن دارند که نقش حیاتی در تنظیم سرعت سوختوساز بدنشان ایفا میکنند. پرکاری تیروئید یا Hyperthyroidism که در اثر تولید بیش از حد هورمون تیروئید ایجاد میشود باعث افزایش سرعت متابولیسم بدن میگردد. این بیماری در گربههای مسن شایع است و بسیاری از اندامها به ویژه قلب تحت تأثیر پرکاری تیروئید قرار میگیرند.
چه گربههایی بیشتر در معرض ابتلا به پرکاری تیروئید هستند؟
گربههای مسنتر بیشتر در معرض خطر ابتلا به پرکاری تیروئید قرار دارند. خوشبختانه هیچ نژاد گربهای در معرض خطر بیشتر ابتلا به پرکاری تیروئید نیست، اما به نظر میرسد نژادهای پرشین (Persian) و بریتیش شورتهیر(British shorthair) نسبت به سایر نژادها شیوع کمتری از پرکاری تیروئید دارند.
” گربههای مبتلا به پرکاری تیروئید، معمولا میانسال یا مسن هستند و میانگین سن آنها تقریباً ۱۲ سال است و تنها حدود ۵ تا ۳۰٪ از گربههای پرکاری تیروئید کمتر از ۱۰ سال دارند.”
علائم پرکاری تیروئید گربه
شایعترین علامت بالینی پرکاری تیروئید، کاهش وزن است، در این بیماری با وجود افزایش اشتها به دلیل افزایش متابولیسم وزن کاهش مییابد. گربههای مبتلا اغلب بیقرار بوده و ممکن است بدخلق یا تهاجمی شوند. مصرف آب و دفع ادرار در این گربهها افزایش مییابد. همچنین، گربههای پرکاری تیروئید صداهای بیشتری، بهویژه در شب تولید میکنند. این گربهها ممکن است دچار استفراغ یا اسهال دورهای شوند و پوشش موی آنها ظاهری نامرتب پیدا کند. به طور خلاصه علائم زیر معمولا در گربهی مبتلا به پرکاری تیروئید دیده میشود:
- کاهش وزن: اگر گربهی شما خوب غذا میخورد ولی وزن کم میکند مشکلی در تیروئید وجود دارد.
- افزایش اشتها: از آنجایی که غدهی تیروئید پرکار سوخت و ساز بدن را سرعت میبخشد، گربههای مبتلا به پرکاری تیروئید اغلب پرخور هستند.
- استفراغ یا اسهال: افزایش اشتها باعث میشود برخی گربهها غذای خود را سریع قورت دهند که میتواند منجر به استفراغ شود، پرکاری تیروئید همچنین باعث میشود غذا سریعتر در رودهها حرکت کند که میتواند باعث اسهال شود.
- افزایش تشنگی و ادرار: سطح بالای هورمون تیروئید منجر به افزایش تولید ادرار میشود. گربهها ممکن است برای جبران آب بیشتری بنوشند تا کم آبی را جبران کنند.
- تغییرات پوشش: پرکاری تیروئید در گربهها ممکن است باعث شود پوشش آنها ژولیده به نظر برسد.
- تغییرات رفتاری: گربههای مبتلا به پرکاری تیروئید اغلب رفتارهای غیرمعمول از خود نشان میدهند. آنها معمولا بسیار فعال، پرخاشگر، عصبی و پرسروصدا هستند.
“بسیاری از گربههای مبتلا به پرکاری تیروئید، بیماری کلیوی دارند و از طرفی پرکاری تیروئید درمان نشده نیز میتواند به دلیل اثرات مخرب فشار خون بالا بر کلیهها باعث بیماری کلیوی شود.”
تشخیص پرکاری تیروئید در گربه
تشخیص این بیماری معمولا بر اساس علائم بالینی و معاینه فیزیکی صورت میگیرد و با آزمایش خون برای اندازهگیری سطح هورمون تیروئید تأیید میشود. در بسیاری از موارد بررسی قندخون و عملکرد کلیهها نیز انجام میشود.
آیا پرکاری تیروئید قابل پیشگیری است؟
در حال حاضر هیچ روش پیشگیری شناختهشدهای برای پرکاری تیروئید وجود ندارد، اما تشخیص زودهنگام باعث کاهش مشکلات ثانویه و جلوگیری از پیشرفت بیماری میشود. تمام گربههای میانسال و مسن باید هر ۶ ماه یک بار توسط دامپزشک معاینه کامل فیزیکی شوند. غدههای تیروئید در این گربهها باید از نظر بزرگ شدگی مورد بررسی قرار گیرد. همچنین، آزمایشهای سالیانه خون و ادرار برای تمام گربههای ۷ ساله و بالاتر اهمیت دارد تا پرکاری تیروئید قبل از ایجاد آسیبهای احتمالی و غیرقابل برگشت شناسایی شود.
پرکاری تیروئید در گربهها چگونه درمان میشود؟
درمان معمولاً بسیار موفقیتآمیز است، زیرا پرکاری تیروئید معمولا با متوازن کردن هورمونها درمان میشود و تنها کمتر از ۲٪ از گربههای مبتلا به پرکاری تیروئید دچار رشد سرطانی غدهی تیروئید هستند. قبل از تصمیمگیری دربارهی روش درمان، چندین آزمایش انجام میشود، از جمله آزمایشهای خون تکمیلی، آزمایش ادرار، رادیوگرافی قفسه سینه، نوار قلب (ECG) و اندازهگیری فشار خون. این آزمایشها برای ارزیابی سلامت کلی گربه و پیشبینی احتمال بروز عوارض با پروتکل درمانی انتخابی لازم هستند.
سونوگرافی قلب (اکوکاردیوگرافی) ممکن است بسته به وضعیت گربه توصیه شود، تا هر گونه مشکل قلبی مورد بررسی قرار گیرد.
چندین گزینهی درمانی وجود دارد و دامپزشک شما بهترین گزینه را برای گربهی شما تعیین خواهد کرد. هنگام انتخاب بهترین روش درمان برای هر گربه، باید عوامل متعددی مدنظر قرار گیرند. گزینههای درمانی شامل استفاده از داروهای خوراکی، رعایت رژیم غذایی، مراقبت از کلیه و جراحی میباشد.
- داروهای خوراکی (از جمله متیمازول (Methimazole) و ید رادیواکتیو) در درمان این بیماری مورد استفاده قرار میگیرند.
- تغذیه در گربههای مبتلا اهمیت زیادی دارد. تغذیه با رژیم محدودکنندهی ید میتواند علائم بالینی را رفع کرده و سطح هورمون تیروئید را کاهش دهد.
درمان آسیبهای کلیوی در پرکاری تیروئید
به دلیل فشار خون بالا در این بیماری، کلیهها تحت فشار زیادی قرار میگیرند که در صورت عدم مراقبت میتواند به آسیبهای برگشت ناپذیر کلیوی منجر شود. لاوارن، داروی طبیعی تقویت کننده عملکرد کلیه بر پایه ترکیبات موثره عصاره گزنه فرموله شده است. گزنه به دلیل مقادیر بالای آهن و ویتامین C موجود در آن عملکرد آنتی اکسیدانی و ضد استرس نیز دارد. این دارو با تقویت میزان گلوتاتیون و کاهش مالون دی آلدهید و کمک به کنترل کراتینین سرم و نیتروژن اوره خون خاصیت آنتی اکسیدانی خود را اعمال کرده و با تاثیر مثبت بر کلیه ها و کاهش بار کلیوی، موجب بهبود عملکرد کلیه و افزایش اشتها و آب مصرفی می گردد. از این رو از وقوع و پیشرفت بیماریهای کلیوی جلوگیری میکند.
- جراحی : در برخی موارد برداشتن غدههای تیروئید توسط جراحی توصیه میشود که میتواند بسیار مؤثر باشد.
آیا گربه من با درمان بهبود مییابد؟
نتایج اکثر روشهای درمانی پرکاری تیروئید معمولاً عالی است و بیشتر گربهها احتمال بسیار بالایی برای بازگشت به وضعیت سلامت طبیعی دارند. گربههایی که با رژیم غذایی یا دارو کنترل میشوند، در صورتی که تغذیه منظم داشته باشند، دارو بهطور منظم داده شود و آزمایشهای پیگیری خون و سایر تشخیصها طبق برنامه انجام شود، معمولاً عملکرد خوبی دارند.
