کوکسیدیوز در طیور گوشتی که توسط گونههای مختلف Eimeria ایجاد میشود، با تخریب گسترده مخاط روده باعث اختلال جدی در هضم و جذب مواد مغذی میشود و یکی از پیامدهای مهم آن سندروم رد دان (Feed Passage Syndrome) است؛ وضعیتی که در آن خوراک بهصورت هضمنشده از روده عبور میکند. آسیب مخاطی ناشی از کوکسیدیوز موجب کاهش سطح جذب، افزایش سرعت عبور خوراک و دفع ذرات هضمنشده در مدفوع میشود و در نتیجه ضریب تبدیل خوراک افزایش و رشد پرنده کاهش مییابد. علائم اصلی بیماری شامل مدفوع خونی یا مخاطی، کاهش اشتها، کاهش وزن، بیحالی و دفع اووسیست است. بر اساس منابع، کنترل مؤثر کوکسیدیوز بر پایه استفاده از آنتیکوکسیدیالها شامل یونوفورها و داروهای شیمیایی، ترکیبات گیاهی و مدیریت بهداشتی مناسب صورت میگیرد. این راهکارها شدت تخریب روده را کاهش داده و از بروز یا تشدید Feed Passage Syndrome جلوگیری میکنند و موجب بهبود سلامت روده و عملکرد گله میشوند.
کوکسیدیوز در طیور گوشتی و اهمیت آن
کوکسیدیوز یکی از شایعترین بیماریهای رودهای در مرغهای گوشتی است که توسط انگلهای تکیاختهای از جنس Eimeria ایجاد میشود و میتواند تأثیرات گستردهای بر سلامت و ضریب تبدیل در گلههای گوشتی داشته باشد. این بیماری زمانی رخ میدهد که اووسیستهای Eimeria وارد دستگاه گوارش پرنده شوند و به مخاط پوششی روده آسیب برسانند. هنگامی که این مخاط پوششی مورد حمله قرار میگیرد، توانایی طبیعی روده در هضم و جذب مواد مغذی مختل میشود و این اختلال باعث کاهش رشد، افزایش ضریب تبدیل خوراک و در موارد شدید، مرگ و میر گله میشود. گونههای مختلف Eimeria بخشهای متفاوتی از روده را هدف قرار میدهند، از جمله Eimeria acervulina که بخش فوقانی روده باریک را درگیر میکند، Eimeria maxima که در ناحیه میانی روده رشد میکند و Eimeria tenella که سبب ایجاد ضایعات در سکوم میشود، که همه اینها بر پویایی هضم مواد تأثیر میگذارند و باعث میشوند که مواد غذایی بهطور کامل تجزیه نشوند و عملکرد طبیعی دستگاه گوارش را مختل کنند.
عوامل متعددی در بروز و شدت کوکسیدیوز نقش دارند که شامل تراکم بالای گله، مدیریت بهداشتی نامطلوب، استرسهای محیطی و خوراک نامناسب میشود. در پرورش طیور گوشتی که در مقیاسهای بزرگ انجام میگیرد، این عوامل زمینهای میتوانند بهطور همزمان عمل کنند و احتمال عفونت و شیوع کوکسیدیوز در گله را افزایش دهند. هنگامی که کوکسیدیوز در گله شیوع پیدا میکند، تغییراتی در ساختار و عملکرد روده رخ میدهد که بهطور مستقیم بر کارایی خوراک تأثیر میگذارد و میتواند منجر به وضعیتی شود که به نام سندروم رد دان (Feed Passage Syndrome) شناخته میشود.
کوکسیدیوز و همپوشانی با Feed Passage Syndrome
سندروم رد دان وضعیتی است که در آن خوراکی که توسط پرنده خورده میشود بدون هضم کامل از دستگاه گوارش عبور میکند و همراه با مدفوع دفع میشود. این وضعیت یکی از پیامدهای اختلال عملکرد روده است و نشاندهنده این است که فرآیندهای طبیعی هضم و جذب مواد مغذی در رودهها مختل شدهاند. این اختلال میتواند بهطور مستقیم با آسیبهای مخاط رودهای که ناشی از کوکسیدیوز است ارتباط داشته باشد، زیرا هنگامی که مخاط روده آسیب میبیند، سطح جذب مواد مغذی کاهش مییابد و سرعت عبور خوراک افزایش مییابد، بهطوری که بخش زیادی از خوراک قبل از اینکه جذب شود از بدن خارج میشود. این وضعیت موجب کاهش کارایی خوراک، افزایش ضریب تبدیل خوراک و در نهایت کاهش سودآوری تولید میشود، زیرا پرنده نمیتواند از مواد غذایی مصرفی بهدرستی استفاده کند.
بعضی مطالعات نشان میدهد که بسیاری از مرغهای گوشتی مبتلا به علائم کوکسیدیوز همچنین نشانههای Feed Passage Syndrome را نیز از خود بروز دادهاند، که این ارتباط بیانگر این است که آسیب رودهای ناشی از Eimeria میتواند بهطور جدی فرآیندهای هضم را مختل کند و عبور سریع خوراک از روده را تسهیل کند. در این مطالعات، بیش از نیمی از پرندگان مورد بررسی دارای ضایعات رودهای بودند که با حضور Eimeria مرتبط بوده است، و این ضایعات با اختلال در جذب مواد غذایی و دفع ذرات هضمنشده خوراک همراه بوده، که از شاخصهای سندروم رد دان محسوب میشود.
در واقع، هنگامی که Eimeria به مخاط روده حمله میکند، پوشش حفاظتی طبیعی روده که بهطور معمول کمک میکند تا ذرات غذا به بخشهای قابل جذب خرد و جذب شوند آسیب میبیند. این آسیبها نهتنها جذب مواد مغذی را کاهش میدهند بلکه میتوانند سرعت حرکت خوراک در طول دستگاه گوارش را افزایش دهند، که نتیجه آن دفع قطعات خوراک هضمنشده در مدفوع است. این روند نشان میدهد که کوکسیدیوز میتواند بهعنوان یک عامل زمینه ای در بروز Feed Passage Syndrome عمل کند و ارتباط تنگاتنگی میان این دو عارضه وجود دارد.
علائم کوکسیدیوز در مرغ گوشتی
کوکسیدیوز در مرغهای گوشتی بهواسطه علائم بالینی قابلتوجهی شناخته میشود که میتوانند عملکرد طبیعی گوارشی را مختل کنند. معمولاً اولین نشانههای کوکسیدیوز شامل تغییر در حالت مدفوع است که ممکن است آغشته به خون یا مخاط باشد. پرندگان بیمار ممکن است همچنین اووسیستهای Eimeria را در مدفوع خود دفع کنند که نشاندهنده چرخه عفونت فعال در گله است. در چنین شرایطی، تحلیل مخاط روده باعث میشود که مواد مغذی نتوانند بهطور کامل جذب شوند که خود منجر به کاهش اشتها، کاهش رشد و ضریب تبدیل خوراک بالا میشود.
پرندگان مبتلا به کوکسیدیوز اغلب کمآبی و بیحالی و از دست رفتن تعادل میکروفلور روده را نیز بروز میدهند، زیرا التهاب روده باعث کاهش عملکرد طبیعی میشود و پرنده نمیتواند بهطور مناسب مواد غذایی و آب را جذب کند. این وضعیت میتواند به ضعف عمومی، پرهای ژولیده، و کاهش فعالیت بدنی منجر شود که همگی بهطور مستقیم با پاتوژنز کوکسیدیوز در ارتباط هستند. یکی از راهکارهای برقراری مجدد توازن میکروفلور دستگاه گوارش و کمک به بهبود سریعتر، وزن گیری بیشتر و کاهش ضریب تبدیل در کنار ترکیبات ضد کوکسیدیوز، استفاده از سین بیوتیک هاست. سین بیوفیت پی با اثر هم افزایی سویه های پروبیوتیکی موجود در آن در کنار پری بیوتیک “دکستران الیگوساکارید” و یک ترکیب گیاهی تقویت کننده اثرات محصول، در بهبود سریعتر التهاب ها و زخم های دستگاه گوارش و برقراری مجدد تعادل میکروفلور سودمند روده، میتواند موثر واقع شود.
برای اطلاعات بیشتر در مورد افزودنی خوراک سین بیوفیت پی اینجا کلیک کنید.
برای خرید افزودنی خوراک سین بیوفیت پی اینجا کلیک کنید.
چگونه Feed Passage Syndrome تشدید میشود؟
هنگامی که کوکسیدیوز مخاط روده را تخریب میکند، جذب طبیعی مواد غذایی مختل میشود و سرعت انتقال خوراک در دستگاه گوارش افزایش مییابد. این وضعیت بدتر میشود اگر عوامل دیگری مانند دیسبیوزیس یا اختلالهای میکروبی که تعادل طبیعی باکتریهای روده را برهم میزنند نیز حضور داشته باشند، زیرا باکتریهای مفید که به تجزیه اولیه مواد غذایی کمک میکنند کاهش مییابند و باکتریهای مضر ممکن است جایگزین آنها شوند.
در چنین شرایطی، نه تنها جذب مواد مغذی کاهش مییابد، بلکه فعالیت میکروبی نامناسب میتواند باعث تولید متابولیتهای مضر شود که خود موجب التهاب و آسیب مضاعف به مخاط میشود. این فرآیند میتواند حلقه معیوبی ایجاد کند که در آن التهاب روده افزایش مییابد، جذب کاهش مییابد و سرعت انتقال خوراک همچنان بالا میرود، که نتیجه نهایی آن دفع ذرات هضمنشده خوراک و کاهش بهرهوری تولید است.
بهترین داروی ضد کوکسیدیوز
کنترل کوکسیدیوز در طیور گوشتی نیازمند استفاده از استراتژیهای مؤثر است که بتوانند شدت عفونت را کاهش داده و از آسیبهای مخاط روده جلوگیری کنند. یکی از اصلیترین راهکارهای علمی برای کنترل کوکسیدیوز استفاده از آنتیکوکسیدیالها است. آنتیکوکسیدیالها شامل دو گروه عمده هستند: یونوفورها و داروهای شیمیایی سنتتیک. یونوفورها مانند سالینومایسین، موننسین و لازالوسید بهطور گسترده در جیره طیور استفاده میشوند زیرا آنها چرخه زندگی Eimeria را مختل میکنند و از تکثیر زیاد انگل جلوگیری میکنند. داروهای شیمیایی سنتتیک نیز مسیرهای بیوشیمیایی خاص انگل را هدف قرار میدهند و به کاهش جمعیت Eimeria کمک میکنند که در نهایت باعث کاهش شدت علائم کوکسیدیوز میشود.
علاوه بر آنتیکوکسیدیالها، واکسیناسیون علیه گونههای Eimeria نیز بهعنوان یکی از روشهای پیشگیری استفاده میشود اما واکسیناسیون به دلیل ناتوانی در کنترل درگیری بعد از تلقیح در شرایط فارمی، هرگز کاملاً موفق نبوده است. واکسیناسیون در گله های دچار ضعف ایمنی و شرایط نامناسب مدیریتی می تواند منجر به بروز کوکسیدیوز هموراژیک، کاهش جذب و افت راندمان شود. مطالعات نشان می دهد استفاده از ترکیبات گیاهی از طریق مهار رشد و تکثیر انگل های آیمریا در پیشگیری و درمان بیماری کوکسیدیوز موثر است. در این راستا استفاده از محصول محلول کوکسی فیت ال با بهره گیری از عصاره های طبیعی گیاهان با اثر ضدکوکسیدیوز ، ضد التهاب و بهبود جذب مواد مغذی، اولین و تنها داروی ضد کوکسیدیوز کاملا گیاهی کمک کننده می باشد.
برای اطلاعات بیشتر در مورد محلول ضدکوکسیدیوز گیاهی کوکسی فیت ال اینجا کلیک کنید.
برای خرید محلول ضدکوکسیدیوز گیاهی کوکسی فیت ال اینجا کلیک کنید.
در نهایت، برنامههای مدیریت یکپارچه که ترکیبی از آنتیکوکسیدیالها و بهبود شرایط بهداشتی و خوراک را شامل میشوند، بهترین نتایج را در کنترل کوکسیدیوز به همراه دارند. این رویکردهای چندجانبه باعث کاهش شدت عفونت، کاهش ضایعات رودهای و بهبود عملکرد هضم و جذب مواد غذایی میشوند، که بهنوبه خود میتواند از بروز یا تشدید Feed Passage Syndrome جلوگیری کند و به افزایش بهرهوری تولید کمک نماید.
