مسمومیت با ضد یخ یا اتیلنگلیکول (Ethylene glycol) در میان حیوانات خانگی بسیار رایج است. در دسترسبودن گسترده ضدیخ، طعم نسبتاً شیرین آن و دوز کشنده بسیار کم همگی در شیوع مسمومیت با اتیلنگلیکول نقش دارند. این ماده کشنده که بیشتر در ضدیخ رادیاتور خودرو یافت میشود عمدتاً سگها و گربهها را درگیر میکند، هرچند همه گونههای جانوری به آن حساس هستند. اثرات سیستمیک مسمومیت با ضد یخ شامل افزایش اسیدیته خون، تحریک دستگاه گوارش، سرکوب سیستم عصبی مرکزی و تورم مغزی است که در ادامه به نارسایی حاد کلیهها و مرگ منجر میشود.
مسمومیت سگ با ضد یخ
سگها ممکن است به دلیل طعم شیرین اتیلن گلیکول به آن جذب شوند. این ماده ممکن است روی مسیرهای ورودی یا کف گاراژ ریخته شده باشد و حیوانات آن را بنوشند.
” اتیلن گلیکول حاشیه ایمنی بسیار کمی دارد، به این معنا که مقدار بسیار کمی میتواند منجر به مسمومیت شدید شود. حتی یک قاشق چایخوری به ازای هر کیلو وزن بدن سگ میتواند کشنده باشد.”
مسمومیت با اتیلنگلیکول بیشتر در فصلهای سرد سال (در پاییز و زمستان) رخ میدهد، زیرا در این زمانها ضدیخ برای کاهش نقطه انجماد به رادیاتور خوردوها اضافه میشود.
“حیوانات کمسنتر ممکن است حساستر باشند و با دوزهای کمتری دچار مسمومیت شوند.”
سازوکار مسمومیت با ضد یخ در حیوانات
اتیلنگلیکول یا ضد یخ بهسرعت از دستگاه گوارش جذب میشود؛ اوج جذب آن طی ۱ تا ۴ ساعت رخ میدهد. حدود ۵۰٪ از اتیلنگلیکول خوردهشده بدون تغییر از طریق کلیهها دفع میشود؛ اما بخش باقیمانده در کبد و کلیهها متابولیزه میشود. متابولیتهای سمی اتیلنگلیکول باعث اسیدوز متابولیک شدید و آسیب توبولهای کلیوی میشوند.
علائم مسمومیت با اتیلن گلیکول
علائم حیوان وابسته به دوز مصرفی و زمان پس از مصرف هستند و میتوانند در اثر خود اتیلن گلیکول متابولیزه نشده و یا به دلیل متابولیتهای سمی آن ایجاد شوند.
مسمومیت با اتیلن گلیکول به سه مرحله تقسیم میشود:
مرحله ۱ (تا ۳۰ دقیقه پس از مصرف):
علائم شامل:
- بیحالی
- استفراغ
- عدم هماهنگی حرکتی
- ادرار زیاد
- تشنگی زیاد
- افت دمای بدن
- تشنج
- کما
مرحله ۲ (۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از مصرف):
- برخی علائم ممکن است به طور موقت بهبود پیدا کنند، در این مرحله صاحبان حیوان خانگی ممکن است گمان کنند که بهبودی حاصل شده در صورتی که اینطور نیست.
- در این مرحله، سگها دچار کمآبی بدن شده و تندی ضربان قلب و تنفس پیدا میکنند.
مرحله ۳ (۳۶ تا ۷۲ ساعت پس از مصرف):
- در این مرحله، ممکن است نشانههای شدید نارسایی کلیه دیده شود، شامل:
- کلیههای متورم و دردناک
- تولید کم یا عدم تولید ادرار
- همچنین: افسردگی پیشرونده، بیحالی، بیاشتهایی، استفراغ، تشنج، کما و مرگ ممکن است رخ دهد.
تشخیص مسمومیت با اتیلن گلیکول در حیوانات
بهترین روش برای تأیید مسمومیت با اتیلن گلیکول، اندازهگیری غلظت اتیلن گلیکول در خون است. این آزمایش را میتوان در برخی آزمایشگاههای تشخیصی دامپزشکی یا بیمارستانهای انسانی انجام داد. این روش دقیق است، اما ممکن است در دسترس نباشد. اگر این تست در دسترس نباشد تشخیص بر اساس علائم و تاریخچهی حیوان انجام میشود.
درمان مسمومیت با اتیلن گلیکول در حیوانات
درمان با هدف کاهش جذب اتیلن گلیکول خورده شده و افزایش دفع متابولیتهای سمی آن صورت میگیرد. در صورتی که 1 تا 2 ساعت از مصرف گذشته باشد ممکن است القای استفراغ تحت نظر دامپزشک صورت بگیرد. داروهای مهارکننده متابولیسم اتیلن گلیکول مانند 4-متیل پیرازول (4-methylpyrazole) و اتانول 20 تا 30 درصد به صورت تزریق پیوسته تجویز میشود. در صورت عدم دسترسی به این داروها درمان با تجویز مایعات داخل وریدی و داروهای مدر و پایش مایعات بدن صورت میگیرد. سایر درمانها از جمله حمایت گوارشی و اصلاح اختلال متابولیک نیز توسط دامپزشک صورت میگیرد.
اگر میدانید یا حتی مشکوک هستید که حیوان شما اتیلن گلیکول مصرف کرده است، یا هر یک از علائم اولیه را نشان میدهد:
- فوراً با دامپزشک خود تماس بگیرید. زمان حیاتی است و درمان فوری ضروری است.
- سگها باید حداکثر ۸–۱۲ ساعت پس از مصرف ضدیخ درمان شوند، اگر درمان نشود، حیوان ممکن است جان خود را از دست بدهد.
هم چنین برای بهبود ضایعات کلیوی ناشی از این مسمومیت می توان از محصول کاملا گیاهی و طبیعی لاوارن محصول حاوی استفاده کرد. این دارو بر پایه ترکیبات موثره عصاره گزنه فرموله شده است. مواد موثره موجود در گزنه با افزایش حجم و جریان ادرار به دفع متابولیتهای سمی اتیلن گلیکول یا ضد یخ کمک میکند. هم چنین این گیاه دارای خواص ضدالتهابی و ضددردی است که هم باعث کاهش آسیب به کلیه شده و هم منجر به تسکین درد میشود. به علاوه گزنه دارای مقادیر بالای آهن و ویتامین C است که با داشتن خاصیت آنتی اکسیدانی منجر به کاهش بار کلیوی و بهبود عملکرد کلیه میشود.
برای اطلاعات بیشتر داروی گیاهی بهبود دهنده عملکرد کلیوی لاوارن اینجا کلیک کنید.
برای خرید محصول بهبود دهنده عملکرد کلیوی لاوارن اینجا کلیک کنید.
