بیماری مشترک انسان و حیوان
اصطلاح بیماری زئونوز (Zoonotic disease) برای توصیف بیماریهایی به کار میرود که قابلیت انتقال از حیوان به انسان را دارند. در مجموع، بیش از ۱۰۰ بیماری زئونوز وجود دارد، آگاهی از این بیماریها، رعایت بهداشت، مراقبتهای دامپزشکی و واکسیناسیون منظم حیوانات خانگی، نقش مهمی در حفظ سلامت حیوان و انسان دارد.
“بیشتر بیماریهای زئونوز را میتوان با رعایت اصول ساده بهداشت فردی، بهویژه شستوشوی دستها، پیشگیری کرد.”
چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به بیماری زئونوز هستند؟
حیوانات خانگی خطر بسیار کمی از نظر انتقال بیماریهای زئونوز به صاحبان خود دارند. با این حال، این خطر ممکن است در افراد دچار ضعف سیستم ایمنی (افراد مبتلا به ایدز، افراد دارای نقص ایمنی و خانمهای باردار) کمی بیشتر باشد.
“مطالعات متعددی نشان میدهند که فواید داشتن حیوان خانگی بسیار بیشتر از خطرات احتمالی آن است.”
لیست بیماری های زنونوز
بیماریهای زئونوزی که احتمال ایجاد بیماری شدید در انسان را دارند شامل موارد زیر هستند:
- هاری (Rabies):
هاری یک بیماری ویروسی کشنده است که میتواند باعث از کار افتادن سیستم عصبی شود. حیوانات آلوده این بیماری را از طریق گازگرفتگی یا تماس بزاق با زخم باز به انسان یا سایر حیوانات منتقل میکنند. پس از گازگرفتگی باید درمان پیشگیرانه (پروفیلاکسی پس از مواجهه) بدون تأخیر آغاز شود، زیرا پس از ظاهر شدن علائم بیماری، هاری تقریباً همیشه کشنده است.
- لپتوسپیروز (Leptospirosis):
عفونت باکتریایی که در سگها ممکن است به نارسایی کبد و کلیه منجر شود. در انسان علائم آن از سردرد شدید و استفراغ تا ذاتالریه و نارسایی کلیه متغیر است. این بیماری، از طریق ادرار حیوانات آلوده منتقل میشود. با این حال، انتقال لپتوسپیروز از سگ به انسان نادر است، زیرا انسانها معمولاً از طریق تماس با آب آلوده به ادرار حیوانات وحشی به این بیماری مبتلا میشوند.
- کرمهای قلابدار
انگلهایی که در سگها و گربهها، بهویژه تولهها، ممکن است باعث استفراغ و کمخونی شوند. در انسان میتوانند موجب بثورات پوستی خارشدار و در موارد نادر درد شکم، اسهال، کمخونی و کمبودهای تغذیهای شوند.
- عفونت کرم نواری اکینوکوکوس (Echinococcus):
تماس انسان با تخم این کرم نواری میتواند باعث تشکیل کیستهای هیداتید (Hydatid cysts) در کبد و سایر اندامهای بدن شود.
- قارچ پوستی (Ringworm):
یک عفونت قارچی مسری پوست است که در اثر تماس با قارچها، از طریق تماس مستقیم با حیوان آلوده یا سطوح آلوده، ایجاد میشود. افرادی که به این بیماری مبتلا میشوند، معمولاً دچار لکههای قرمز و پوستهپوسته و ضایعات حلقهایشکل روی پوست میشوند. برخی حیوانات آلوده ممکن است هیچ علامت ظاهری نداشته باشند، اما همچنان قادر به انتقال قارچ باشند.
- جرب (Mange):
جربها میتوانند از طریق تماس فیزیکی مستقیم منتقل شود. آلودگی انگلی که در سگها باعث خارش شدید و زخمهای ناشی از خاراندن و جویدن پوست میشود و در انسان نیز موجب خارش یا بثورات پوستی میگردد.
- توکسوپلاسموز (Toxoplasmosis):
این انگل در بدن حیوانات آلوده تکثیر میشود و تخمهای آنها از طریق مدفوع دفع شده و میتوانند خاک، سطوح و محیط اطراف را آلوده کنند. اگر انسان بهطور اتفاقی این تخمها را ببلعد، لاروهای انگل میتوانند در بدن حرکت کرده و به اندامهای مختلفی مانند کبد، ریهها، قلب، مغز و حتی چشم برسند.
بیماریهای منتقله توسط ناقلین:
بیماریهایی هستند که از طریق ناقلهایی مانند کنه، کک، پشه و مگس منتقل میشوند و میتوانند هم حیوانات خانگی و هم انسانها را تحت تأثیر قرار دهند.
- بیماری لایم (Lyme disease): توسط کنهها منتقل میشود.
- بابزیوز (Babesiosis): توسط کنهها منتقل میشود.
- لیشمانیوز (Leishmaniasis): توسط پشه خاکی منتقل میشود.
بیماری عفونی مشترک بین انسان و حیوان در جدول
در جدول زیر مهمترین بیماریهای مشترک بین انسان و حیوانات خانگی به صورت خلاصه آمده است.
چگونه میتوان خطر ابتلا به این بیماریها را از سگ کاهش داد؟
رعایت اصول ساده بهداشتی میتواند خطر انتقال بیماریهای زئونوز از حیوانات خانگی به انسان را بهشدت کاهش دهد. اقدامات پیشگیرانه شامل موارد زیر است:
- هرگونه بیماری یا عفونت در سگ باید توسط دامپزشک تشخیص داده شده و سریعاً درمان شود. اگر سگ بیمار است، پس از هرگونه تماس با او دستهای خود را بشویید.
- بهصورت منظم و طبق برنامه از داروهای ضدانگل با طیف وسیع استفاده کنید.
- هنگام باغبانی یا کار در مناطقی که سگها، گربهها یا سایر حیوانات ممکن است در آنجا ادرار یا مدفوع کرده باشند، از دستکش استفاده کنید.
- همیشه پس از تماس با هر حیوانی دستهای خود را بشویید.
- برای سگ، ظرفهای جداگانه غذا و آب داشته باشید و آنها را جدا از ظروف خانواده شستوشو و نگهداری کنید.
- جای خواب و وسایل خواب حیوان را بهطور مرتب تمیز کنید.
- از محصولات کنترل کک و کنه بهصورت منظم استفاده کنید.
- اگر شما یا یکی از اعضای خانواده دچار ضعف سیستم ایمنی هستید، از دامپزشک درباره اقدامات احتیاطی اضافی سؤال کنید.
- استفاده از داروهای تقویتکننده سیستم ایمنی حیوانات خانگی ( ایمونوپروپوفیت):
ایمونوپروپوفیت با بهرهگیری از ترکیب همافزای سه عصارهی دارویی مؤثر پروپولیس، اکیناسه و شیرینبیان، به شکلی هدفمند باعث تقویت ایمنی غیر اختصاصی، ایمنی سلولی و ایمنی همورال در حیوانات خانگی شده و از این رو مقاومت بدن حیوان را در برابر بیماریها افزایش داده و روند بهبودی را در شرایط مختلف بیماری تسریع میکند. این محصول میتواند به بهبود پاسخ ایمنی، کاهش احتمال عفونتهای فرصتطلب و همچنین کاهش دفع و انتشار ویروس در برخی بیماریهای ویروسی کمک کند.
برای اطلاعات بیشتر داروی تقویت سیستم ایمنی ایمونوپروپوفیت اینجا کلیک کنید.
برای خرید محصول تقویت سیستم ایمنی ایمونوپروپوفیت اینجا کلیک کنید.
