گاباپنتین یکی از داروهایی است که امروزه در طب حیوانات خانگی کاربرد نسبتاً گستردهای پیدا کرده است. این دارو در ابتدا بهعنوان یک داروی ضدتشنج شناخته شد، اما در سگها و گربهها علاوه بر کنترل برخی اختلالات تشنجی، بهخصوص در مدیریت دردهای نوروپاتیک و مزمن و همچنین کاهش اضطراب و استرس مورد استفاده قرار میگیرد. بررسیهای علمی نیز کاربرد گاباپنتین را در کنترل درد، تشنج و اضطراب در سگها و گربهها تأیید کردهاند.
با وجود کاربردهای درمانی، گاباپنتین دارویی است که باید با دوز مناسب و بر اساس شرایط هر حیوان مصرف شود. افزایش بیش از حد دوز یا مصرف اشتباه میتواند باعث تشدید عوارض دارو شود. نکته مهم این است که برخلاف بعضی داروها، دوز سمی مشخص و قطعی گاباپنتین در سگ و گربه در منابع منتشر نشده است؛ بنابراین شدت علائم میتواند به مقدار مصرفشده، وزن حیوان، سن، وضعیت کلی بدن و بهخصوص عملکرد کلیهها بستگی داشته باشد.
گاباپنتین در سگ و گربه برای چه مواردی استفاده میشود؟
یکی از مهمترین کاربردهای گاباپنتین در دامپزشکی، کنترل دردهای نوروپاتیک است؛ یعنی دردهایی که در نتیجه آسیب یا اختلال در سیستم عصبی ایجاد میشوند. این دارو همچنین میتواند بهعنوان بخشی از برنامه کنترل دردهای مزمن یا پس از جراحی مورد استفاده قرار گیرد.
کاربرد دیگر آن، کمک به کنترل برخی انواع تشنج است. گاباپنتین ممکن است بهصورت ترکیبی در کنار سایر داروهای ضدتشنج استفاده شود.
در گربهها، گاباپنتین بهدلیل اثرات آرامبخش و ضداضطرابی خود، در برخی شرایط برای کاهش استرس ناشی از مراجعه به دامپزشکی، جابهجایی و معاینه نیز مورد استفاده قرار میگیرد. مطالعات جدید نیز کاربرد آن را در کاهش ترس و اضطراب گربهها بررسی کردهاند.
اما همین اثر آرامبخشی که در شرایط خاص میتواند یک مزیت درمانی باشد، در صورت افزایش بیش از حد دوز میتواند به یکی از مهمترین عوارض دارو تبدیل شود.
مهمترین عوارض مصرف بیش از حد گاباپنتین
خوابآلودگی و آرامبخشی شدید
شایعترین علامتی که در اثر افزایش اثر گاباپنتین مشاهده میشود، خوابآلودگی و کاهش سطح هوشیاری است. حیوان ممکن است نسبت به محیط اطراف واکنش کمتری نشان دهد، بیشتر از حد معمول بخوابد یا برای بیدار شدن و حرکت کردن نیاز به تحریک بیشتری داشته باشد. در دوزهای بالاتر، این آرامبخشی میتواند بسیار شدیدتر شود.در سگها، آرامبخشی از شناختهشدهترین عوارض گاباپنتین است و در گربهها نیز بهدلیل حساسیت بیشتر به اثرات آرامبخش دارو، افزایش دوز باید با احتیاط انجام شود.
عدم تعادل و آتاکسی
یکی دیگر از عوارض مهم، آتاکسی یا اختلال در هماهنگی حرکات بدن است. ممکن است حیوان هنگام راه رفتن تلوتلو بخورد، پاهایش هماهنگی طبیعی نداشته باشند یا نتواند به درستی تعادل خود را حفظ کند. این حالت در سگها از عوارض شناختهشده گاباپنتین محسوب میشود و با افزایش اثر دارو میتواند واضحتر شود. این موضوع در حیواناتی که قبلاً مشکل حرکتی، ضعف عضلانی یا بیماری عصبی دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا ممکن است خطر زمینخوردن و آسیبهای ثانویه افزایش پیدا کند.
استفراغ و اختلالات گوارشی
در دوزهای بالاتر، استفراغ نیز میتواند مشاهده شود. منابع دامپزشکی همچنین کاهش اشتها و اسهال را بهعنوان عوارضی که در دوزهای بالاتر ممکن است دیده شوند، گزارش کردهاند. بنابراین اگر پس از مصرف دارو، بهخصوص در کنار خوابآلودگی و عدم تعادل، علائم گوارشی نیز ظاهر شوند، باید احتمال بروز عارضه دارویی را در نظر گرفت.
آیا گاباپنتین برای کلیهها خطرناک است؟
یکی از نکات مهم درباره گاباپنتین، دفع عمدتاً کلیوی آن است. به همین دلیل در حیواناتی که عملکرد کلیه آنها دچار اختلال شده، ممکن است نیاز به کاهش دوز وجود داشته باشد. این مسئله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا حیوان مبتلا به بیماری کلیوی ممکن است دارو را با سرعت مناسب دفع نکند و در نتیجه اثر دارو طولانیتر یا شدیدتر شود. به همین دلیل، دوزی که برای یک حیوان سالم قابل تحمل است، الزاماً برای حیوانی با اختلال عملکرد کلیه مناسب نیست.
اگر سگ یا گربه مقدار زیادی گاباپنتین مصرف کرد چه باید کرد؟
از آنجا که دوز سمی مشخصی برای گاباپنتین در سگها و گربهها تعیین نشده است، در صورت مصرف اتفاقی مقدار زیادی از دارو نباید منتظر بروز علائم ماند.
در موارد مسمومیت، درمان اختصاصی یا پادزهر مشخصی برای گاباپنتین وجود ندارد و اقدامات درمانی عمدتاً حمایتی هستند. بسته به شرایط بیمار ممکن است کنترل علائم گوارشی، تأمین مایعات و پایش وضعیت عصبی و قلبیعروقی مورد نیاز باشد.
نوروکالم (Neuro Calm)، جایگزین گیاهی و امن گاباپنتین
با توجه به عوارض ذکر شده ای که استفاده از داروی گاباپنتین در موارد کاهش اضطراب و استرس حیوانات خانگی دارا است انتظار می رود که به دنبال یک راهکار جایگزین و بدون عوارض برای این امر باشیم. در این خصوص می توان به قطره کاملا گیاهی نوروکالم ( Neuro Calm) اشاره کرد. نوروکالم اولین قطره صددرصد گیاهی ایرانی می باشد که از عصاره گیاهان سنبل الطیب و بادرنجبویه تشکیل شده است. ترکیبات موثره ی موجود در این گیاهان که اصلی ترین آنها رزمارینیک اسید و اسیدوالرینیک هستند با تاثیر بر سیستم عصبی مرکزی موجب کاهش استرس و تحریک پذیری و ایجاد حالت آرامبخشی در حیوانات می شوند.این قطره خوراکی تماما از عصاره خالص گیاهان ذکر شده تهیه شده و هیچ ترکیب متفرقه شیمیایی ندارد. از این رو می توان نوروکالم (Neuro Calm) را به عنوان یک ترکیب جایگزین و امن معرفی کرد که مصرف طولانی مدت آن هم عارضه ای برای حیوان خانگی شما ایجاد نمی کند.
جهت اطلاعات بیشتر در مورد داروی آرامبخش نوروکالم اینجا کلیک کنید
جهت خرید داروی آرامبخش نوروکالم اینجا کلیک کنید
