نقش تغذیه و افزودنی های خوراک در پیشگیری از کوکسیدیوز طیور

کوکسیدیوز یکی از عمده‌ترین بیماری‌های انگلی روده‌ای طیور است که توسط گونه‌های مختلف انگل ایمریا ایجاد می‌شود و منجر به آسیب شدید سلول‌های اپیتلیال روده، اختلال در جذب مواد مغذی و ایجاد استرس اکسیداتیو می‌گردد. این بیماری با آسیب به بافت روده، کاهش کارایی خوراک، اختلال در رشد و کاهش تولید تخم همراه است. در سال‌های اخیر، به دلیل افزایش مقاومت دارویی و نگرانی‌های مرتبط با باقی‌مانده‌های دارویی در محصولات طیور، استفاده از مکمل‌های تغذیه‌ای و افزودنی‌های خوراک به عنوان یک استراتژی کلیدی برای پیشگیری برجسته شده است. این رویکردها خطر ایجاد سویه‌های مقاوم پاتوژن را کاهش می‌دهند، محصولات طیور سالم و مغذی را تضمین می‌کنند، وابستگی به داروهای سنتتیک را کم می‌کنند و از نظر زیست‌محیطی ایمن هستند. علاوه بر این، آنها بهره‌وری را افزایش می‌دهند، ایمنی غیراختصاصی را تقویت می‌کنند، از اکسیداسیون چربی‌ها جلوگیری می‌کنند و التهاب را کاهش می‌دهند. مکمل‌های تغذیه‌ای از طریق مکانیسم‌های متعدد مانند اثر مستقیم ضد انگل، تقویت سد مخاطی روده، تعدیل ایمنی، کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود میکروبیوتای روده عمل می‌کنند و گزینه‌ای پایدار و کم‌خطر نسبت به وابستگی کامل به داروهای شیمیایی ارائه می‌دهند.

علائم کوکسیدیوز در مرغ

کوکسیدیوز بسته به گونه انگل و شدت عفونت علائم متنوعی ایجاد می‌کند. علائم کلاسیک شامل مدفوع خونی یا اسهال هموراژیک، کاهش شدید مصرف خوراک، افت رشد، افزایش ضریب تبدیل خوراک، دهیدارسیون، پرهای درهم، بی حالی، کاهش تولید تخم و در موارد حاد، مرگ‌ومیر بالا است. عفونت حتی در فرم تحت‌بالینی نیز باعث آسیب به پرزهای روده، افزایش نفوذپذیری روده و فراهم سازی زمینه ابتلا به عفونت‌های ثانویه باکتریایی مانند نکروتیک آنتریت می‌شود. عامل این بیماری ، به عنوان یک پروتوزوآی تک‌سلولی با میزبان‌اختصاصی، به روده میزبان حمله می‌کند و در آنجا تکثیر شده  که منجر به آسیب سلول‌های روده‌ای می‌گردد و جذب مواد مغذی را مختل می‌سازد، بنابراین باعث بروز اسهال و حتی خونریزی می‌شود. حتی در موارد عفونت خفیف، ضایعات روده‌ای ناشی از تکثیر انگل در سلول‌های اپیتلیال اغلب بروز عفونت‌های دیگری مانند مایکوپلاسموز و کولی باسیلوز را تسهیل می‌کند که وضعیت سلامت حیوان را بدتر می‌سازد. در مرغ‌ها، حداقل هفت گونه ایمریا شناخته شده است که بخش‌های مختلف روده را درگیر می‌کنند. گونه‌هایی مانند ایمریا تنلا، ایمریا نکاتریکس و ایمریا برونتی بیشتر مهاجم هستند و منجر به شیوع‌های بالا می‌شوند. در جوجه‌های گوشتی، سه گونه از اهمیت اقتصادی بیشتری برخوردار هستند: ایمریا آسرولینا، ایمریا ماکسیما و ایمریا تنلا. ایمریا چرخه زندگی پیچیده‌ای دارد که شامل مراحل داخل و خارج سلولی است و پاسخ التهابی قوی را القا می‌کند که منجر به آسیب بافتی همراه با استرس اکسیداتیو و پراکسیداسیون لیپید، اسهال خون آلود، رشد ضعیف، افزایش حساسیت به عوامل بیماری‌زای دیگر و در موارد شدید، مرگ‌ومیر می‌شود. این علائم نشان‌دهنده نیاز به کنترل مؤثر است تا از خسارات اقتصادی جلوگیری شود.

داروی ضدکوکسیدیوز طیور

داروهای ضدکوکسیدیوز به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند: یونوفورها مانند موننسین، سالینومایسین، لازالوسید، ناراسین، مادورامایسین و سمدورامایسین و ترکیبات سنتتیک مانند هالوفوژینون، دیکلازوریل، دکوکینات، نیکاربازین، تولترازوریل، کلوپیدول، اتوپابات، آمپرولیوم، سولفادیمتوکسین و سولفاکینوکسالین. 

1. یونوفورها:  با اختلال در جریان یون‌ها از غشای سلولی، تعادل اسمتیک را مختل می‌کنند و باعث مرگ انگل می‌شوند. آنها یون‌ها را از غشای هیدروفوب دیواره انگل عبور می‌دهند که منجر به افزایش غلظت این یون‌ها در داخل انگل می‌شود و در نهایت از طریق اسموز آب جذب می‌کند و تعادل اسمتیک را مختل می‌نماید. آنها معمولاً در فاز اولیه زندگی ایمریا عمل می‌کنند و می‌توانند کوکسیدیوستاتیک باشند که چرخه انگل را بدون نابودی آن قطع می‌کنند یا کوکسیدیوساید باشند که انگل‌ها را می‌کشند. 
2.  ترکیبات سنتتیک: متابولیسم انگل را تحت تأثیر قرار می‌دهند و مسیرهای بیوشیمیایی انگل را مهار می‌کنند. این داروها معمولاً در برنامه‌های shuttle یا rotation در جیره استفاده می‌شوند تا مقاومت را مدیریت کنند. درمان و پیشگیری عمدتاً با تجویز داروهای ضدکوکسیدی انجام می‌شود اما استفاده مداوم و بیش از حد منجر به سویه‌های مقاوم ایمریا می‌گردد.

• صنعت طیور مسائل مرتبط با مقاومت را با پیشنهاد طرح‌های shuttle و rotation مدیریت می‌کند. علاوه بر این، دولت‌ها به دلیل نگرانی‌های افزایشی در مورد باقی‌مانده‌های دارویی در محصولات طیور، محرک های رشد و داروها را در دوزهای تحت درمانی در طیور ممنوع می‌کنند. کنترل کوکسیدیوز بسیار چالش‌برانگیز است و ویژگی‌های خاص بیماری و مقاومت به کوکسیدیوستات‌ها به این دشواری کمک می‌کند. وزارت کشاورزی ایالات متحده در این زمینه توصیه هایی از جمله واکسیناسیون ، بهبود جیره‌های ارائه‌شده به حیوانات از طریق تنظیم رژیم غذایی و افزودن ترکیبات طبیعی و گیاهی مناسب، پروبیوتیک‌ها و تقویت‌کننده‌های ایمنی و افزایش کیفیت تغذیه‌ای جیره‌ها ارائه داده است. 

اسیدهای آلی خوراکی

اسیدهای آلی مانند اسید فورمیک، اسید سیتریک، اسید استیک با کاهش pH محیط روده، مهار اسپورولاسیون (sporulation) اووسیست‌ها و اختلال در تکثیر ایمریا عمل می‌کنند. این ترکیبات موجب تقویت یکپارچگی سد مخاطی روده و کاهش بار باکتریایی پاتوژن ها در خوراک، آب و روده می‌شوند. اسیدهای آلی به عنوان بخشی از مکمل‌های تغذیه‌ای، خطر سویه‌های مقاوم پاتوژن را کاهش می‌دهند. آنها وابستگی به داروهای سنتتیک را کم می‌کنند و از نظر زیست‌محیطی ایمن هستند. علاوه بر این، بهره‌وری را افزایش می‌دهند، ایمنی غیراختصاصی را تقویت کرده، از اکسیداسیون چربی‌ها جلوگیری می‌کنند و التهاب را کاهش می‌دهند. در این خصوص می توان از اسیدیفایر ویناسید با پایه گیاهی کمک گرفت که علاوه بر ترکیبات اسیدهای آلی موجود در محصولات تجاری دیگر ، دارای یک جزئ معدنی و متابولیت ثانویه گیاهی است که اثر ضد میکروبی آن را تقویت کرده و همچنین غنی از انواع اسیدهای آمینه ضروری و عناصر معدنی برای ترمیم و بهبود اپیتلیوم آسیب دیده دستگاه گوارش و بهبود کارایی تولید پرنده، میباشد.

برای اطلاعات بیشتر درمورد اسیدیفایر ویناسید با پایه گیاهی اینجا کلیک کنید

برای خرید اسیدیفایر ویناسید با کارشناسان واحد فروش شرکت ماکیان دام پارس در ارتباط باشد.

ترکیبات فیتوشیمیایی ضدکوکسیدیوز

برخی ترکیبات گیاهی از طریق تخریب غشای سلولی اووسیست‌ها، مهار مراحل نفوذ، تکثیر و نمو انگل و کاهش پراکسیداسیون لیپید عمل می‌کنند. ترکیبات فعال موجود در این گیاهان با غشای سیتوپلاسمی انگل واکنش داده و باعث مرگ سلول می‌شوند. اثر افزودنی‌های گیاهی بر کوکسیدیوز طیور بر اساس کاهش دفع اووسیست ها از طریق مهار یا اختلال در نفوذ، تکثیر و توسعه گونه‌های ایمریا در بافت‌های روده مرغ‌ها است. کاهش درجه پراکسیداسیون لیپید روده‌ای، تسهیل ترمیم آسیب‌های اپیتلیال و کاهش نفوذپذیری روده ناشی از ایمریا از دیگر اثرات سودمند این ترکیبات است. استفاده از ضدکوکسیدیوز گیاهی کوکسی فیت ال در آب آشامیدنی طیور نه تنها موجب اثر مستقیم کوکسیدیوسیدی بر اووسیست های انگل میگردد، به واسطه دیگر ترکیبات گیاهی فعال موجود در آن موجب برطرف شدن مدفوع آبکی و اسهال، بهبود جذب پروتئین ها و بهبود ضریب تبدیل، تعدیل جمعیت میکروفلور سودمند روده و اثرات آنتی اکسیدانیو ضدباکتریایی می گردد.

برای اطلاعات بیشتر در مورد محلول ضدکوکسیدیوز گیاهی کوکسی فیت ال اینجا کلیک کنید

برای خرید محلول ضدکوکسیدیوز گیاهی کوکسی فیت ال اینجا کلیک کنید

پروبیوتیک‌ها و پری بیوتیک ها

پروبیوتیک ها از طریق competitive exclusion، تولید اسیدهای آلی و تعدیل سیستم ایمنی مخاطی به‌ویژه افزایش ترشحIgA  باعث کاهش شدت عفونت ایمریا می‌شوند. پری بیوتیک ها نیز بعنوان منبع غذایی پروبیوتیک ها وتعدیل کننده پاسخ های ایمنی نسبت به پاتوژن ها عمل می کنند. در بیشتر موارد، محصولات طبیعی مستقیماً انگل‌ها را هدف قرار نمی‌دهند بلکه سیستم ایمنی را تحریک می‌کنند و میکروبیوتای روده را تحت تأثیر قرار می‌دهند. با بازسازی تعادل میکروبیوتای روده، پری بیوتیک ها prebiotics و پروبیوتیک ها probiotics به تقویت سیستم ایمنی پرندگان کمک می‌کنند. افزودن سین بیوتیک ها (پروبیوتیک + پری بیوتیک) به خوراک علاوه بر بازسازی تعادل میکروبیوتای روده، باکتری‌های پاتوژن زمینه ساز کوکسیدیوز مانند کلستریدیوم پرفرینجنز را از طریق حذف رقابتی از بین می برند.  کنترل کوکسیدیوز بسیار چالش‌برانگیز است به دلیل ویژگی‌های خاص بیماری. مقاومت به کوکسیدیوستات ها نیز به این دشواری کمک می‌کند. 

فدراسیون دامپزشکان اروپایی بیان می‌کند که کوکسیدیوستات‌ها باید به مانند آنتی‌بیوتیک‌ها در نظر گرفته شوند و تجویز برای استفاده آنها اجباری باشد. بر اساس داده‌های علمی، حذف کوکسیدیوستات‌ها در آینده ضروری است و تغییرات در ساختار مدیریت فارم برای این منظور از امروز باید انجام شود.