سیستم ایمنی شبکهای پیچیده از سلولها، بافتها و اندامهاست که با هم کار میکنند تا از حیوان خانگی شما در برابر عوامل مهاجم مضر مانند باکتریها، ویروسها و انگلها محافظت کنند. استرس و اضطراب میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر سیستم ایمنی داشته باشند. وقتی بدن دچار استرس میشود—چه حاد (کوتاهمدت) و چه مزمن (طولانیمدت)—مجموعهای از واکنشهای فیزیولوژیک فعال میشود که میتواند عملکرد سیستم ایمنی را مختل و تضعیف کند.
اضطراب چگونه بر سیستم ایمنی سگ شما تأثیر میگذارد؟
در پاسخ به استرس، افزایش هورمونهایی مانند کورتیزول میتواند فعالیت گلبولهای سفید و سایر اجزای ایمنی را کاهش دهد. استرس و اضطراب از راههای زیر بر سیستم ایمنی تاثیر میگذارد و سبب سرکوب آن میشود:
- سرکوب پاسخ ایمنی: استرس طولانیمدت میتواند باعث ترشح هورمونهایی شود که عملکرد سیستم ایمنی را سرکوب میکنند.
- التهاب و اختلالات خودایمنی: استرس مزمن میتواند باعث افزایش التهاب در بدن شود. التهاب میتواند به بیماریهای مزمن و اختلالات خودایمنی منجر شود.
- اختلال در فعالیت سلولهای ایمنی: هورمونهای استرس میتوانند عملکرد سلولهای ایمنی مانند لنفوسیتها و سلولهای کشندهی طبیعی (NK) را تغییر دهند؛ این سلولها برای شناسایی و از بین بردن عوامل بیماریزا ضروریاند.
- کند شدن ترمیم زخمها: استرس میتواند با اختلال در تولید کلاژن و تضعیف توان سیستم ایمنی در ترمیم بافتهای آسیبدیده، روند بهبود زخمها را کند کند.
- افزایش آسیبپذیری در برابر عفونتها: استرس سازوکارهای دفاعی طبیعی بدن را تضعیف میکند و باعث میشود عوامل بیماریزا راحتتر وارد بدن شوند و عفونتها شدیدتر یا طولانیتر شوند.
- تشدید بیماریهای زمینهای: استرس میتواند علائم بیماریهایی که از قبل وجود داشته مانند آسم، آلرژیها و اختلالات خودایمنی را بدتر کند.
پیامدهای منفی استرس در حیوانات خانگی
در ادامه، به بررسی پیامدهای منفی استرس در حیوانات خانگی میپردازیم که چگونه فشارهای روانی میتوانند سلامت جسم آنها را تحت تأثیر قرار دهند.
- بیماریهای دستگاه گوارش
اگرچه تأثیرات استرس در گونههای مختلف متفاوت است، اما به طور کلی باور بر این است که استرس حاد باعث تاخیر در تخلیه معده و تسریع عبور محتویات روده بزرگ میشود که منجر به اسهال، استفراغ و سایر مشکلات دستگاه گوارش میگردد. برخی مطالعات نشان دادهاند که حتی پس از از بین رفتن عامل استرس، روده بزرگ همچنان عبور محتویات را تسریع میکند که میتواند با اسهال پایدار در استرس مزمن مرتبط باشد.
- اختلال عملکرد سیستم ایمنی
فعالسازی مداوم محور هیپوتالاموس در زمان استرس مزمن منجر به کاهش تعداد گلبولهای سفید خون میگردد. افزایش گلوکوکورتیکوئیدها در زمان استرس اثر سرکوب کنندگی ایمنی دارد و باعث مهار تولید سایتوکاین، عملکرد ماکروفاژ، تکثیر و تمایز لنفوسیتها و فعالیت سلولهای کشنده طبیعی میشود. بنابراین، استرس مزمن میتواند باعث سرکوب ایمنی و افزایش خطر عفونتها شود.
- بیماریهای دستگاه ادراری
استرس میتواند باعث مشکلات دستگاه ادراری شود، مانند تکرر ادرار و ادرار کردن در مکان نامناسب. بنابراین، استرس میتواند سلامت دستگاه ادراری را از طریق مسیرهای عصبی و هورمونی تحت تأثیر قرار دهد.
- مشکلات قلبی – عروقی
سیستم قلبی– عروقی اغلب به استرس با افزایش انقباض قلب و ضربان قلب، افزایش فشار خون و برونده قلبی واکنش نشان میدهد. این حالت در بلندمدت، باعث فعالیت غیرطبیعی قلب و آریتمی میشود.
همچنین ترشح طولانیمدت گلوکوکورتیکوئیدها در استرس مزمن میتواند باعث فشار خون بالا شود که اثرات منفی روی سیستم قلبی–عروقی داشته و حتی منجر به بیماری قلبی میشود.
جلوگیری از تضعیف سیستم ایمنی در شرایط استرس
خوشبختانه با روشهای ساده میتوان محیط، تغذیه، رفتار و مراقبتهای پزشکی حیوان را طوری مدیریت کرد که منجر به کاهش استرس گردد. در ادامه به برخی از این راهکارها میپردازیم:
- تأمین یک رژیم غذایی متعادل و مغذی
رژیم غذایی با کیفیت و متناسب با سن و نژاد از سیستم ایمنی حمایت میکند. چاقی میتواند تأثیر منفی بر سیستم ایمنی داشته باشد. با تغذیه مناسب و فعالیت بدنی، وزن سالم حیوان را حفظ کنید. - معاینات منظم دامپزشکی
ویزیتهای دورهای دامپزشکی را برنامهریزی کنید تا از سلامت کلی حیوان مطمئن شوید و هر مشکل احتمالی را زودتر تشخیص دهید. - فعالیت بدنی منظم
فعالیت بدنی منظم به گردش خون بهتر، سلامت قلب و سرزندگی کلی بدن کمک میکند و بهطور غیرمستقیم از سیستم ایمنی پشتیبانی میکند. - فراهم کردن محیطی بدون استرس
عوامل استرسزا را در محیط حیوان خانگیتان به حداقل برسانید. فضایی آرام و امن برای او فراهم کنید تا در آن احساس راحتی کند. - خواب و استراحت کافی
درست مانند انسانها، حیوانات خانگی هم برای حفظ سلامت سیستم ایمنی به استراحت کافی نیاز دارند. - استفاده از مکملهای تقویت سیستم ایمنی
داروی گیاهی تقویت سیستم ایمنی ایمونوپروپوفیت دارای عصارهی سه گیاه اکیناسه، پروپولیس و شیرین بیان میباشد که سبب تقویت سیستم ایمنی در شرایط استرس میشوند. اجزای اصلی داروی گیاهی ایمونوپروپوفیت موارد زیر هستند:
- اکیناسه: حاوی آلکامیدها، پلیساکاریدها و گلیکوپروتئینها میباشد که باعث فعال شدن ماکروفاژها، سلولهای کشنده طبیعی (NK) و افزایش تولید اینترفرون و آنتیبادیها میشوند. مجموعه این عوامل سیستم ایمنی را قویتر میکنند.
- پروپولیس: دارای فلاونوئیدها و اسیدهای فنولیک است که سبب تقویت لنفوسیتها، افزایش ترشح آنتیبادی و تحریک پاسخ ایمنی میگردد.
- شیرینبیان: این گیاه با داشتن گلایسیریزین و ساپونینها خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی دارد و میتواند استرس اکسیداتیو ناشی از التهاب و عفونت را کاهش دهد. همچنین میتواند سلامت گوارش را بهبود دهد، که در شرایط استرس اهمیت بالایی دارد.
برای اطلاعات بیشتر راجع بداروی گیاهی تقویت ایمنی ایمونوپروپوفیت کلیک کنید
برای خرید داروی تقویت سیستم ایمنی گربه ایمونوپروپوفیت کلیک کنید
- استفاده از داروهای آرامبخش و کاهنده استرس طبیعی
داروی آرامبخش و ضد استرس گیاهی نوروکالم که بر اساس عصارهی دو گیاه سنبل الطیب و بادرنجبویه فرموله شده و برای کاهش استرس و اضطراب در حیوانات خانگی به کار میرود. دو گیاه به کار رفته در این دارو از طرق زیر سبب آرامبخشی در حیوان خانگی میشوند:
- سنبلالطیب: این گیاه حاوی ترکیباتی مثل اسید والرنیک و لینالول است که سبب تحریک گیرندههای گابا در مغز میشوند. گابا یک انتقال دهنده عصبی مهاری است که فعالیت سیستم عصبی را آرام میکند.
- بادرنجبویه: شامل ترکیبات فعال مانند رزمارینیک اسید و فلاونوئیدهاست که نوراپینفرین و سروتونین را تنظیم میکنند (این نوروترنسمیترها در پاسخ استرسی نقش دارند) و حالت آرامش ایجاد میکنند.
برای اطلاعات بیشتر داروی آرامبخش نوروکالم اینجا را کلیک کنید.
برای خرید داروی آرامبخش نوروکالم اینجا را کلیک کنید.
